شرح اين تنبيه پيرامون تعيين نوع لام داخل بر افعال متصرف بعد از « إنّ » مىباشد ، بايد دانست كه لام در مثال ، لام جواب قسم مقدر است و در اصل عبارت اين‌گونه : « إنّ زيدا و اللّه لقد قام » و « إنّ زيدا و اللّه ليقومن » بوده است و جمله قسم و جواب آن در محل رفع بنا بر خبريت براى « إنّ » مىباشد و اين لام ، لام ابتدائيت نمىباشد به همين جهت اگر بر اين دو مثال يكى از افعال قلوب داخل شود همزه « إنّ » فتحه داده مىشود تا جمله بعد تأويل به مصدر برده و در محل نصب به عنوان مفعول آن فعل قلبى كه معلق از عمل نشده است باشد و « أنّ » معمولهايش سد مسد دو مفعول فعل قلبى نيز شده باشد و علّت عدم تعليق آن فعل قلبى اين است كه لامى مىتواند فعل قلبى را معلق از عمل كند كه قبل از « إنّ » قرار داشته باشد و آن لام ابتدائيت است در حالى كه جايگاه لام قسم در اين موارد در خبر « إنّ » مىباشد . و لكن اگر گفته شود : « علمت إنّ زيدا لقام » بعضى از نحويين گفته‌اند كه اين لام ابتدائيت است كه جاى اصلى آن قبل از « إنّ » بوده كه باعث تعليق فعل قلبى از عمل مىشود و به همين علّت بايد همزهء « إنّ » كسره داد . ولى قول حق و صواب اين است كه اين لام دو احتمال دارد : 1 - ابتدائيت 2 - جواب قسم . بنابراين هم كسره همزهء « إنّ » بنابراين كه ابتدائيت است و هم فتح همزه « إنّ » بنابراين كه لام جواب قسم باشد جايز است . فصل متن إذا خفّفت « إنّ » نحو وَ إِنْ كانَتْ لَكَبِيرَةً ( البقرة / 143 ) . فاللام عند سيبويه و الأكثرين لام الابتداء أفادت . . . شرح در اين فصل بحث درباره تعيين نوع لام واقع بعد از « إن » مخففه از ثقيله كه مهمل گرديده مىباشد ، مانند آيهء شريفه در سورهء البقرة مذكور در متن ، سيبويه و أكثر نحويين مىگويند : لام ابتدائيت است كه در اينجا - علاوه بر اين كه داراى معناى